قرص فلوکستین چیست و چه کاربرد و عوارضی دارد؟

فلوکستین (Fluoxetine) یک داروی ضد افسردگی از گروه مهارکننده های بازجذب سروتونین است که استفاده از آن برای درمان افسردگی، اختلال وسواسی اجباری، اختلال هراس و پرخوری عصبی پذیرفته شده است.

حیطه اثر این دارو بسیار گسترده تر از موارد ذکر شده است و تنها پس از مصرف منظم آن اثرات مطلوب حتی ناخواسته ای در هر مصرف کننده دارد. از فلوکستین و با نام تجاری پروزاک، با عنوان داروی قرن یاد و ستایش می شود.

بیشتر بخوانید :  قرص تگرتول چیست و چه عوارض و کاربردهایی دارد؟

داروی فلوکستین را کی بخوریم؟

این دارو در ایران بصورت کپسول ۱۰و ٢٠ ميلي گرم

و شربت ٢٠ميلي گرم در ۵ میلی لیتر موجود می باشد.

فرم شربت بیشتر برای درمان مشکلات افسردگی و وسواس در اطفال استفاده می شود.

اگر این دارو بصورت یک نوبت در روز تجویز شود می توانید آن را هر زمان که راحت هستید مصرف کنید زیرا مشاهده شده است که این دارو برخی از افراد را دچار خواب آلودگی و برخی از افراد را دچار بی خوابی می کند به همین دلیل بسته به شرایط خودتان زمان مشخصی در شبانه روز را برای مصرف این دارو تعیین نمایید.

ممکن است پزشک شما درمان را با مقدار داروی کم شروع کند و پس از عادت کردن بدن،مقدار داروی شمارا افزایش دهد تا احتمال بروز عوارض ناشی از دارو کمتر شود.

این دارو با غذا تداخلی ندارد و میتوانید آن را قبل یا بعد از غذا مصرف نمایید.

کپسول را باید بصورت کامل میل کنید و از بازکردن یا جویدن آن خودداری نمایید و در صورتی که با بلع کپسول مشکل دارید می توانید از پزشک خود بخواهید که فرم دارویی شربت را برایتان تجویز نماید.

مصرف فلوکستین در شب

عوارض فلوکستین

در مدت درمان با این دارو ممکن است احساس خستگی و کوفتگی،سوء هاضمه و یا اسهال خفیف را تجربه کنید که با یک رژیم غذایی حاوی وعده های غذایی سبک و ساده و حاوی فیبر مناسب و با محدود کردن غذا های چرب و پر ادویه این علائم را کاهش دهید.

سردرد

تغییرات خلق و خو

عصبانیت و اضطراب

گیجی

ضعف وتاری دید نیزمی تواند از عوارض این دارو باشد.

مصرف این دارو ممکن است خشکی دهان ایجاد کند که برای برطرف نمودن آن می توانید از آدامس یا آبنبات های بدون شکر استفاده نمایید.

در ابتدای درمان با این دارو ممکن است افکار ناراحت کننده ی شما از گذشته بیشتر شوند اما نگران نباشید.

باید بدانید که این افکار ناشی از مصرف این دارو و شروع اثر بخشی آن می باشند و به مرور زمان برطرف می شوند.

بهتر است در این موارد افکار خودرا با نزدیکان و یا مشاور خود درمیان بگذارید و آگاهانه نسبت به برطرف کردن آنها اقدام نمایید .

مصرف الکل در مدت درمان با این دارو می تواند احتمال بروز عوارض ناشی از این دارو را افزایش دهد.

اگر برای اولین بار از این دارو استفاده می کنید ممکن است با تغییروضعیت سریع از حالت نشسته به ایستاده سرگیجه مختصری ایجاد شود کهبه مرور برطرف می شود.

این حالت طبیعی است. هنگام برخواستن ، به ارامیبلند شويد.

در صورتی که مبتلا به دیابت هستید ،مصرف این دارو ممکن است باعث افزایش قندخون شما شود لذا قندخون خودرا به صورت منظم چک کنید و با پزشک خود درمورد آن صحبت کنید.

یک عارضه ی خاص:

سندرم سروتونین یا مسمومیت با سروتونین یک عارضه ی خاص مربوط به داروهای موثر برروی سطح سروتونین می باشد که اگرچه احتمال وقوع آن کم است اما در صورت عدم رسیدگی درمانی می تواند تهدیدکننده ی حیات باشد.

این عارضه ناشی از فعالیت بیش از اندازه ی سروتونین در بدن می باشد .

در صورت مشاهده ی علایمی همچون

احساس برافروختگی

تعریق

بی خوابی و بی قراری

سفت شدن یا گرفتگی عضلات

پریشانی و تغییرات خلق و خو فورا تا پیش از مصرف نوبت بعدی این دارو به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه نمایید.

تداخل دارویی فلوکستین

اين دارو اثر وارفارين را افزايش مي دهد. در مصرف همزمان با مهار كننده هاي مونوآمين، اكسيداز، اثرات مركزي اين داروها افزايش مي يابد و خطر سميت وجود خواهد داشت. غلظت پلاسمايي بعضي از داروهاي ضد افسردگي سه حلقه اي توسط اين دارو افزايش مي يابد.

اين دارو با افزايش آستانه تشنج و نيز با افزايش غلظت پلاسمايي كاربامازپين و فني توئين اثر داروهاي ضد صرع را تغيير مي دهد. اين دارو غلظت پلاسمايي هالوپريدول را افزايش مي دهد.

مصرف همزمان اين دارو با داروهاي دوپامينرژيك موجب تحريك CNS و زيادي فشار خون مي گردد. مصرف همزمان اين دارو با ليتيم خطر سميت CNS را افزايش مي دهد. نيمه عمر آلپرازولام در صورت مصرف همزمان با اين دارو ممكن است افزايش يابد.

نحوه مصرف فلوکستین

1. فلوکستین را دقیقا مطابق با دستور پزشک خود مصرف کنید. همه دستورالعمل های نوشته شده بر روی پاکت دارو را مطالعه کنید و طبق آن پیش بروید. پزشک ممکن است گاهی اوقات دوز را تغییر دهد. این دارو را در مقادیر کمتر یا بیشتر و یا طولانی تر از حد توصیه شده مصرف نکنید.
2. کپسول نجوید، نشکنید و خرد نکنید. کل آن را قورت بدهید .
3. دارو مایع را با سرنگ دوز، یا با یک قاشق مخصوص دوز یا فنجان دارویی، مشخص کنید. اگر دستگاه اندازه گیری دوز ندارید، از داروخانه تهیه کنید.
4. برای درمان اختلال افسردگی قبل از قاعدگی، دوز معمولی فلوکستین یک بار در روز در هنگام پریودی، و یا 14 روز قبل از شروع پریودی است. دستورالعمل های دکتر را دنبال کنید.
5. ممکن است 4 هفته طول بکشد تا علائم شما بهبود یابد. اگر علائم شما بهبودی نداشت، از دارو استفاده کنید و به پزشک خود بگوئید.
6. فلوکستین را به طور ناگهانی متوقف نکنید. توقف ناگهانی دارو باعث علائم ناخوشایندی می شود. از پزشک خود بپرسید چگونه به درستی فلوکستین را متوقف کنید.
7. فلوکستین را در دمای اتاق دور از گرما و رطوبت، نگهداری کنید.

اگر یک وعده قرص فلوکستین را فراموش کنم چه اتفاقی می افتد؟

بلافاصله پس از به یاد آوردن قرص فراموش شده را مصرف کنید. اگر تقریبا زمان قرص بعدی رسیده است قرص فراموش شده را مصرف نکنید. دارو اضافی برای جبران دوز از دست رفته مصرف نکنید. اگر دوز پروزاک(فلوکستین خارجی) هفتگی را فراموش کردید، به محض این که به یاد آوردید، دوز از دست رفته را مصرف کنید و 7 روز بعد دوز بعدی را مصرف کنید.

با این حال، اگر زمان تقریبی دوز هفتگی منظم برنامه ریزی رسیده است، دوز از دست رفته را مصرف نکنید و قرص بعدی را طبق برنامه مصرف کنید. داروی اضافی برای جبران دوزهای از دست رفته مصرف نکنید.

قرص پروزاک یکی از برندهای فلوکستین خارجی که در بازار وجود دارد.

اطلاعات قبل از مصرف دارو

اگر می خواهيد برای بيمار خود فلوكستين تجويز كنيد و مايليد از تناسب اين دارو با وضعيت جسمی او مطمئن شويد حتما درباره احتمال موارد زير از بيمار اطلاعات بگيريد:

سيروز كبدی، بيماری های كليوی، ديابت، گلوكوم، تشنج يا اپی لپسی، افسردگی شيدايی يا اختلال دوقطبی، سابقه سوءمصرف مواد، سابقه تفكر به خودكشی.

نكته هاي ایمنی هنگام تجویز فلوكستين

يادتان باشد كه اگر برای بيمار خود فلوكستين تجويز می كنيد ابتدا از داروهای مصرفی بيمار اطمينان كسب كنيد زيرا فلوكستين نبايد به همراه pimozide و thioridazine وهمچنين متيلن بلو تجويز شود.

همچنين از بيمار خود بپرسيد كه در ۱۴ روز گذشته آیا مهار کننده MAO مصرف كرده است يا نه؟ زيرا مصرف داروی فلوكستين با اين گروه دارويی تناسب ندارد و می تواند منجر به يك تداخل دارويی خطرناك شود.

مهار کننده های MAO عبارتند از isocarboxazid, linezolid, phenelzine . rasagiline selegiline, tranylcypromine

درصورتی بايد اجازه مصرف دهيد كه ۱۴ روز از آخرین مصرف بيمار بگذرد؛ سپس برای او فلوكستين تجويز كنيد. در ضمن به بيمار هشدار دهيد برای شروع دوباره مصرف ام.ای.اها صبر کنید تا پنج هفته از آخرين مصرف فلوكستين او بگذرد.

مصرف فلوكستين همزمان با برخی ديگر از داروها هم ممكن است باعث احساس خواب آلودگی يا افزايش سرعت تنفس شود، بنابراين به بيمار گوشزد كنيد قبل از مصرف ضددردهای مخدر، قرص خواب، آرا م كننده های عضلانی، داروهای ضداضطراب و افسردگی يا تشنج حتما با شما تماس بگيرد.

داروهای ضدالتهابی غيراستروئيدی NSAID برای درد، التهاب مفاصل و تب هم می توانند با اثر فلوكستين تداخل داشته باشند؛ پس بيمار بايد قبل از مصرف آسپرين، ناپروكسن، ديكلوفناك، ايبوپروفن و ديگر داروهايی از اين دست با شما مشورت كند.

تريپتوفان ها

رقيق كننده های خون

داروهای ضددرد

داروهای درمان اضطراب – آلپرازولام، بوسپيرون، ديازپام

داروهای قلبی

داروهای تشنج مثلا كاربامازپين و فنی توئين هم می توانند با فلوكستين تداخل ايجاد كنند.

البته اين راهنمای مختصر تمام تداخلات دارويی فلوكستين را دربرنمی گيرد و پزشك قبل از تجويز دارو بايد حتما شرح حال دقيقی از بيمار خود بگيرد.

فلوكستين و اقدام به خودكشی – عوارض فلوکستین در دراز مدت

برخی آمارها نشان داده كه بعضی جوانان تحت درمان با فلوكستين ممكن است در طول دوره درمان به خودكشی فكر كنند؛ بنابراين حتما بيمار خود را تحت نظر بگيريد و از او بخواهيد به دفعات منظم به شما مراجعه كند تا بتوانيد تغييرات خلق و خو و علائم بالينی او را به دقت زير نظر بگيريد.

فلوكستين داروی لاغری نيست

همان طور كه اشاره شد اين روزها برخی در آرزوی لاغری داروی فلوكستين مصرف می كنند؛

اين درحالی است كه دكتر بقايی، ضمن ابراز تاسف از مصرف بی رويه و نادرست داروی فلوكستين در جامعه تاكيد می كند كه برخی موارد مصرف اين دارو در جامعه مورد تاييد منابع پزشكی نيست كه از جمله اين موارد می توان به درمان چاقی اشاره كرد.

جالب است بدانيد برخی از متخصصان هم گاهی از روی سهل انگاری اين دارو را برای درمان چاقی بيماران خود تجويز می كنند.

اطلاعات برخی از اعضای جامعه علمی كشور هم درباره اين دارو ناقص است تا جايی كه اگر كلمه فلوكستين را در موتور جست وجوی گوگل جست وجو كنيم می بينيم كه در مقالات علمی منتشرشده توسط برخی دانشگاه های علوم پزشكی كشور، فلوكستين يك درمان بی ضرر برای چاقی معرفی شده كه صد البته اين تحقيقات از نظر علمی معتبر نيستند زيرا با بررسی آنها در میيابيم كه نه تنها تعداد شركت كنندگان در مطالعه كافی نبوده بلكه مدت زمان مطالعه روي اين افراد هم كم بوده است.

دكتر محمد بقايی ضمن اعلام نتايج تحقيقات انجمن پزشكان خانواده آمريكا به همكارانش هشدار می دهد كه فلوكستين را برای كاهش وزن تجويز نكنند و می گويد:

بنابه گزارش انجمن پزشكان خانواده آمريكا تا به حال هيچ عملكرد شناخته شده و تاييد شده ای توسط مطالعات بالينی برای اثر كاهش وزن داروی فلوكستين معرفی نشده است.

شايد عده ای بگويند كه با تجويز اين دارو بيمارشان وزن كم كرده.

اما جامعه پزشكی بايد بداند كه بنا به تحقيقات دامنه دار و وسيع انجام شده در طول سه ماهه اول هيچ تفاوت معناداری بين فلوكستين و دارونماهای دريافتی از نظر كاهش وزن مشاهده نشده است اما در پايان هفته بيستم ضمن وجود تفاوت معنادار محققان دريافتند كه فلوكستين باعث كاهش وزن می شود.

با ادامه اين مطالعه در پايان يك سال اول آنها دريافتند هيچ تفاوتی در اثر كاهش وزن بين فلوكستين و دارونما وجود ندارد. همان طور كه می بينيد اين تحقيق دامنه دار است و می توان نتيجه آن را تعميم داد اما در تحقيقاتی كه درباره فلوكستين در كشور ما انجام داده اند تعداد كمی از افراد تنها در مدت ۱-۲ ماه مورد بررسی قرار گرفته است كه نتيجه چنين مطالعاتی به هيچ وجه قابل تعميم به كل جامعه نيست

فلوكستين و بارداری:

سازمان غذا و داروی ايالات متحده (FDA) داروی فلوكستين را در گروه Cقرار داده است.

بر همين اساس استفاده از گروه داروهای ضد افسردگی SSRI در طول دوره بارداری می تواند بعد از تولد مشكات جدی از قبيل بيماری های ريوی برای كودك ايجاد كند؛ بنابراين اگر بيمار شما خانم، متاهل و در سنين باروری به سر می برد حتما به او گوشزد كنيد كه قبل از اقدام به بارداری تصميم خود را با شما در ميان بگذارد تا برای رويه درمانی او روشی جديد را در نظر بگيريد.

فلوكستين و شيردهی:

توجه داشته باشيد كه فلوكستين می تواند به شير مادر منتقل شود؛

بنابراين ممكن است شيرخوار را به خطر بيندازد.

پس اگر بيمار شما در حال شيردهی است به فكر جايگزينی برای اين دارو باشيد.

حقایقی درباره داروهای ضد افسردگی

داروهای افسردگی به طور معمول برای رفع افسردگی در افراد غمگین تجویز می شوند اما این قرص ها کارکرد و تاثیرات پیچیده تری دارند.

در همین زمینه سایت مدیکال دیلی به حقایقی در مورد داروهای افسردگی اشاره کرده که شاید از آن ها اطلاع نداشته باشید:

– درمان اختلال روانی همچون درمان بیماری جسمی است:

داروهای افسردگی تاثیر فیزیکی و شیمیایی روی مغز و بدن دارند.

آن ها معمولا برای درمان افسردگی تجویز می شوند و روی انتقال دهنده های عصبی در مغز همچون

دوپامین

سروتونین

نوراپی نفرین تاثیر می گذارند.

این مواد شیمیایی می توانند در مغز توازن خود را از دست بدهند و به بروز افسردگی یا دیگر مشکلات مربوط به سلامت روان کمک کنند که داروهای افسردگی به متوازن شدن آن ها منجر می شود.

– تاثیر این داروها ممکن است چند هفته به طول انجامد:

در بیشتر افراد تاثیر داروهای افسردگی مدت سه هفته یا بیشتر زمان می برد تا ظاهر شود.

– تاثیر داروهای افسردگی در افراد متفاوت است:

گاهی اوقات این دارو برای همه افراد تاثیرگذار نیست. یک سوم از بیمارانی که داروهای افسردگی مصرف می کنند در بیماری خود روند بهبود را مشاهده می کنند، در یک سوم بیماران تاثیرات این داروها محدود است و در یک سوم هیچ تاثیری ظاهر نمی شود.

همچنین داروهای افسردگی عوارض جانبی بر بدن به جا می گذارند که معمول ترین آن ها شامل :

افزایش وزن

سندرم متابولیک

افزایش قند خون می شود اما نوع عوارض جانبی و شدت آن در افراد متفاوت است.

– داروهای افسردگی تنها برای درمان افسردگی تجویز نمی شوند:

ممکن است این داروها برای درمان دیگر اختلال ها همچون احساس خستگی یا حتی تسکین درد یا میگرن های مزمن نیز تجویز شوند.

دکتر نورمان سوسمان روانپزشک از دانشگاه نیویورک گفت：

داروهای ضد افسردگی برای بیماری های دیگر همچون اختلال دیسفوریک و اختلال های اضطراب از قبیل اختلال وسواس فکری عملی و اختلال ترس کاربرد دارند.

همچنین برخی از این داروها برای درمان درد تایید شده اند و حتی انواعی از آن ها برای ترک سیگار استفاده می شوند.

– تنها یک نوع داروی افسردگی وجود ندارد:

انواع مختلفی از این داروها وجود دارند که تاثیر هر کدام متفاوت است.

انتخاب داروی افسردگی صحیح همچون انتخاب لباس مناسب است و برای هر فرد منحصر به خود اوست.

گاهی اوقات پیش از انتخاب بهترین گزینه باید انواع مختلف آن امتحان شود.

– داروهای افسردگی فرد را شاد نمی کنند:

این داروها قرص های شادی آور نیستند و تاثیرگذاری آن ها زمان بر است.

– داروهای افسردگی شخصیت شما را تغییر نمی دهند:

این تصور که داروهای افسردگی شخصیت فرد را تغییر می دهند، صحیح نیست.

درحالیکه برخی داروهای افسردگی از قبیل بازدارنده های بازجذب سروتونین، واکنش به آن چه که شما را شاد یا ناراحت می سازد، کاهش می دهد اما شخصیت شما را تغییر نمی دهند.

– مصرف داروهای افسردگی به معنای دیوانه بودن نیست:

که مصرف این داروها به مفهوم دیوانه بودن یا داشتن مشکلات جدی نخواهد بود.

این داروها به همه افرادی که از افسردگی شدید رنج می برند یا تعادل مواد شیمیایی بدن آن ها تغییر کرده، کمک می کند.