نقاشی از محبوبترین سرگرمی کودکان بهشمار میرود که به آنها در بروز احساسات، ترسها و تخیلات کمک میکند. از طرفی، تفسیر نقاشی کودکان امکان شناخت آنچه که در ذهن و افکار آنها میگذرد را به والدین و مربیان میدهد. نقاشی کشیدن این فرصت را به کودکان میدهد که درکنار حس رهایی از تنشها، ذهن پویاتر و تمرکز قویتری داشته باشند و بتوانند خلاقیت خود را به بهترین شکل بروز دهند. برای آشنایی با اهمیت نقاشی برای کودکان و مفاهیمی که میتوانید از نقاشی آنها بهدست آورید، با ادامه مطلب همراه شوید.
فهرست مطالب
مفهوم نقاشی کودکان
هر یک از کودکان ویژگیهای شخصیتی و احساسات درونی منحصربهفردی دارند و دنیای اطراف را با دیدگاه و برداشتهای خود نظارهگر هستند. در این میان، نقاشی ابزاری برای بروز احساسات درونی آنها است که میتوانند در روشی صلحآمیز و سرگرم کننده، آرزوها و امیالشان را بیان کنند.
کودکان در دنیای نقاشی و رنگها، با هیچ محدودیتی روبهرو نیستند؛ بنابراین تفسیر نقاشی کودکان راهی مطمئن برای شناخت روحیات و احساسات نهفته آنها بهشمار میرود. جالب است بدانید که روانشناسان کودک بهمنظور ارزیابی رفتارها و شخصیت کودکان از شاخص مهم و موثر نقاشی کشیدن بهره میبرند. همچنین در دوره مربیگری مهد کودک توجه زیادی به نقاشی کشیدن کودکان و تمرکز بر این سرگرمی برای فراهم کردن بستری مناسب برای بروز خلاقیتها، تواناییها و پرورش افکار کودکان شده است.
مفهوم المان های اصلی در نقاشی کودک
کودکان برای نقاشی کشیدن بیشتر بهسراغ اشکالی میروند که در پیرامون خود مشاهده کردهاند. در این میان، نحوه کشیدن خطوط، استفاده از رنگها و بولد کردن سوژهها راهی است که میتوانید با کمک آنها به تفسیر نقاشی کودکان بپردازید. مفهوم برخی از رایجترین المانهایی که در نقاشی کودکان حضور پررنگی دارند، به شرح زیر است:
مفهوم سر در نقاشی بچه ها
در تفاسیر مرتبط با نقاشی کودک، سر را با مفهوم قدرت فکری و شخصیت میشناسند. در صورتی که کودکان سر را خیلی بزرگ ترسیم کنند، درواقع در حال گفتن این موضوع هستند که من بهعنوان کودک بیشازحد طبیعی هستم.
صورت
چهره و صورت از دیگر المانهایی است که در اکثر نقاشیهای کودکان بهچشم میخورد. اگر شاهد نقاشی صورت توسط کودکان خود هستید، تفسیر و مفهوم آن به این شکل است:
- کودکان پرخاشگر و عصبی صورت را با جزئیات بزرگ نقاشی میکنند.
- کودکان خجالتی در نقاشی صورت فقط یک دایره گرد و بدون پرداختن به جزئیات میکشند.
مفهوم نقاشی دهان و دندانها کودکان
در صورتی که کودکان در نقاشی خود به تصویرسازی دهان و دندان نیز توجه کنند، مفهوم آن به شرح زیر است:
- کشیدن دهان و دندان با جزئیات بهمعنای پرخاشگری و یا نیاز کودک به خوراکی است.
- کشیدن دهان بسته بهمعنای وجود تنش در کودکان است.
مفهوم چشمها در نقاشی کودکان
بهطورکلی حضور چشمها در نقاشی کودک، نشان دهنده اجتماعی بودن او است. کودکانی که چشمها را با حالتهای وحشی نقاشی میکنند، خودستا هستند.
معنی نقاشی بالاتنه در نقاشی بچه
در تفسیر نقاشی کودکان اگر شاهد بالاتنه لاغر و باریک بودید، به این معنی است که کودک اندام خود را دوست ندارد و یا به ضعف جسمانی خود اشاره میکند.
نکات مهم درباره نقاشی کودکان
اگر کودکی دارید که به نقاشی کشیدن علاقه دارد باید این نکات مهم را بهعنوان والدین و یا مربیان مهد درنظر داشته باشید:
- شاید درنگاه اول نقاشی یک ابزار سرگرمی و تفریح برای کودکان باشد؛ اما درواقع آنها با نقاشی حالات، افکار و احساسات درونی خود را بروز میدهند.
- اگر کودکان به نقاشی علاقه نشان میدهند، به روشهای مختلف آنها را به این کار تشویق کنید.
- نقاشی کودکان تخیلات ذهنی آنها را نشان میدهد. اگر نقاشی آنها مورد بیتوجهی، مقایسه یا تمسخر قرار گیرد، درواقع تخیلات آنها را سرکوب خواهید کرد.
آیا نگه داشتن نقاشی کودک کار درستی است؟
بسیاری از کودکان دوست دارند نقاشی بکشند و آن را به دیگران هدیه دهند؛ این بدان معناست که شما برای کودک دوستداشتنی و ارزشمند هستید. اگر کودکی به شما نقاشی هدیه میدهد بهویژه اگر شمایل شما را در نقاشی خود کشیده است، بههیچ عنوان آن را دور نیندازید و آن را نگهدارید. قراردادن نقاشی کودک در معرض دید، بهترین راهی است که میتوانید ارزش کار او را بالا ببرید و حس خوبی به او منتقل کنید.
ویژگی های نقاشی کودکان
نقاشی اکثر کودکان با ویژگیهایی همراه است که به شناخت شما از مفاهیم نهفته در نقاشی کمک میکند. ویژگی های نقاشی کودکان شامل موارد زیر است:
- شفافیت نقاشی بچه ها
کودکان در ابتدا واقعیت و اشیای بیرونی را همانطور که با ذهن و تصور میشناسند، نقاشی میکنند؛ بهعنوان مثال وقتی کودکان یاد میگیرند که درختان ریشه دارند، در نقاشی نیز درخت را با ریشههایش میکشند. - نقاشی بهصورت واژگون
کودکان در سن 6 یا 7 سالگی، برای کشیدن اشکالی که قرار است روبهروی هم قرار گیرند، کاغذ را برعکس میکنند. بهعبارت دیگر، درک کودکان این سن از فضا و حجم منحصربهفرد و متفاوت از بزرگسالان است. بهعنوان مثال اگر کودک در این سن بخواهد درختان یک خیابان را مقابل هم نقاشی کند، کاغذ را برای کشیدن درختان روبهرو واژگون خواهد کرد. - جاندارپنداری نقاشی کودکان
جذابترین ویژگی کودکان که در نقاشی آنها نیز قابل مشاهده است، جاندارپنداری است. به این معنی که کودکان اشیای اطراف خود را زنده فرض میکنند و آنها را با همان تصورات خود نقاشی میکنند. - تغییر و اصلاح کردن نقاشی کودکان توسط والدین
اگر در تفسیر نقاشی کودکان به اشکال و رنگهای خاص و خارج از عرف و واقعیت برخوردید، تعجب نکنید. بهعنوان مثال، اگر دیدید کودکتان آسمان را بنفش و خورشید را آبی کشیده است، بدانید که این یک اتفاق طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
تاثیر نقاشی روی خلاقیت کودکان
خلاقیت ازجمله ویژگیها و قابلیتهایی است که در تمام کودکان وجود دارد؛ فقط باید برای گسترش و پرورش آن تلاش کنید. در تفسیر نقاشی کودکان میتوانید شاهد خلاقیت آنها در شکستن مرزها، کشیدن خطوط به روشهای جدید و رنگآمیزیهای منحصربهفرد باشید؛ به این شرط که آنها را در این کار سرکوب و محدود نکنید.
یکی از اصلیترین فاکتورها که تاثیر نقاشی بر خلاقیت کودکان را دوچندان میکند، آموزش مشاهده صحیح و دقیق به آنها است. برای این کار دو روش پیشرویتان قرار دارد که بهتر است برروی هر دوی آنها تمرکز داشته باشید:
- آموزش دید واقعگرایانه مانند تماشای جزئیات واقعی اشیا و موجودات دنیای اطراف کودک
- آموزش دید زیباییشناسی مانند تماشای رگههای زیبای موجود روی چوب درختان
تکنیک های نقاشی کودکان
برخی از تکنیکهای ساده و دردسترس وجود دارد که میتوانید به کودکان آموزش دهید تا آنها را در نقاشی کشیدن استفاده کنند. تکنیک های نقاشی کودکان که دنیای رنگها و اشکال را برای آنها زیباتر و جذابتر میکند، به شرح زیر است:
- تکنیک کولاژ در نقاشی بچه ها
نوعی طراحی دوبعدی بهشمار میرود که با چسباندن لوازم مختلف مانند فلز، پلاستیک، کاغذ، پارچه و … به یکدیگر بهدست میآید. - تکنیک چاپ در نقاشی کودکان
برای اینکار میتوانید یک مهر به اشکال مختلف مانند برگ بسازید و با آغشته کردن آن به رنگ، طرح آن را روی اجسام یا پارچه حک کنید. برای ساخت مهر میتوانید از سیبزمینی استفاده کنید. - تکنیک قرینهسازی نقاشی در کودکان
در این تکنیک، کاغذ را از وسط تا کنید و نیمی از طرح را روی یک طرفه کاغذ بکشید و رنگ کنید. سپس با تا کردن کاغذ طرح را کامل کنید و یک شکل متقارن بسازید.
کودکان عاشق نقاشی و رنگآمیزی هستند و به این وسیله احساسات درونی و افکار خود را ابراز میکنند. تفسیر نقاشی کودکان راهی است که به کمک آن میتوانید به شناختی از تصورات، احساسات، شخصیت و برداشتهای کودک از دنیای اطراف دست پیدا کنید.
با توجه به اهمیت ارزیابی روحیات کودکان توسط نقاشی آنها و تسلط مربیان و والدین بر مفاهیم المانهای موجود در نقاش کودکان، در این مطلب به بررسی تمام آن چیزی که باید از تفسیرهای نقاشی کودکان بدانید، پرداختیم.
